Oczyszczanie kanału.

Oczyszczanie kanałów osiągane jest dzięki zjawisku przepływu i  zawirowań akustycznych roztworu wywołanych drganiami,  a także na skutek kawitacji.

Przepływ i zawirowania roztworu mechanicznie bardzo skutecznie oczyszczają kanał główny i kanaliki boczne z martwej tkanki i opiłek zębiny, pozwalają także na usunięcie warstwy mazistej i otwarcie kanalików zębinowych.

To jest wspomagane jeszcze przez zjawisko kawitacji. Zmienne pole cieczy tworzy, powiększa i powoduje zanikanie pęcherzyków (obszarów zamkniętych  - kawern) zawierających parę cieczy, gaz lub mieszaninę parowo-gazową. Kawitacja jest to więc zespół zjawisk, podczas których następuje zmiana wody w parę wodną (bąbel pary wodnej), spowodowana miejscowym zmniejszeniem się ciśnienia lub zwiększeniem temperatury, oraz implozja (czyli zapadanie się tegoż bąbla). Jak udowodniono, dodatkową zaletą tego zjawiska jest jego działanie antyseptyczne. Fale temperatury i ciśnienia powodują uszkodzenie ścian komórkowych bakterii, wyjaławiając kanał.

Resekcja wierzchołka

Resekcja wierzchołka, czyli jego usunięcie po uprzednim wypełnieniu wiąże się z koniecznością bardzo dobrego przygotowania części przywierzchołkowej korzenia do wstecznego wypełnienia. Zaletą końcówek ultradźwięków jest m.in. lepszy wgląd w pole operacyjne oraz zmniejszenie ryzyka perforacji kanał u ,a także uzyskanie większej czystości i jałowości kanału.

Usuwanie złamanych narzędzi i wkładów koronowo-korzeniowych

Zarówno konieczność usunięcia złamanego narzędzia z kanału jak i usunięcia wkładu koronowo-korzeniowego przed powtórnym leczeniem stanowią jedne z najtrudniejszych przypadków w leczeniu kanałowym. Zastosowanie ultradźwięków może w znaczący sposób uprościć obydwie procedury.

Przy usuwaniu złamanego narzędzia, po opracowaniu dobrego dostępu, energia fal akustycznych wykorzystywana jest do oklinowania i uwolnienia odłamka, który można potem np. wypłukać z kanału.

Przy usuwaniu wkładów, dobre efekty ultradźwięków wiążą się z faktem przenoszenia drgań poprzez wkład na cement, powodując jego skruszenie.

Inne zastosowania

Fale ultradźwiękowe mogą wspomóc udrożnienie kanałów wypełnionych cementami fosforanowymi, mogą zostać wykorzystane do lokalizacji i opracowania ujść kanałów, usuwania zębniaków, wypełniania kanałów termoplastyczną gutaperką (termomechaniczna kondensacja gutaperki), usuwania past i cementów.

Ultradźwięki w periodontologii

Podstawową funkcją ultradźwięków w periodontologii jest usuwanie złogów nazębnych, ale jest jeszcze wiele innych zastosowań w walce z chorobami przyzębia. Po oczyszczeniu kieszonek dziąsłowych ze złogów powierzchnia korzenia pozostaje porowata. Sprzyja to ponownemu odkładaniu płytki nazębnej i niweluje efekt leczniczy zabiegu, stąd konieczne jest wygładzenie cementu korzeniowego przy pomocy końcówek  periodontologicznych. Specjalne końcówki służą do oczyszczenia powierzchni wokół implantu w leczeniu i zapobieganiu periimplantitis.

Stomatologia zachowawcza a ultradźwięki

Do opracowywania ubytków przy pomocy ultradźwięków służą końcówki z gruboziarnistym nasypem diamentowym o różnych kształtach.  Najprostsza ma kształt kulki i jest przeznaczona do opracowywania ubytków przyszyjkowych próchnicowych i niepróchnicowych. Ponieważ nie jest instrumentem rotacyjnym, nie pozostawia na powierzchni zębiny warstwy mazistej, więc nie ma potrzeby usuwania jej przed zakładaniem wypełnienia. Ubytek opracowany takim narzędziem zapewnia materiałom lepszą retencję, gdyż jego powierzchnia jest porowata.

Są też końcówki w kształcie różnego rodzaju półkul lub sześcianów, przeznaczone do ubytków po stronie mezjalnej i dystalnej - pozwalają na precyzyjną preparację ubytków na powierzchni stycznej, bez uszkodzenia jego szkliwa. Końcówki w kształcie ostrego stożka z nasypem diamentowym służą do oszczędnego preparowania np. bruzd zębów.